Thema's

Depressie

'Ik zie het de laatste dagen helemaal niet meer zitten.' 'Ik voel me zo depressief.' Depressief ben je als je langdurig somber bent en nergens meer plezier in hebt. Het komt onder lesbische vrouwen relatief vaak voor, kan kort of langer duren, meer of minder heftig zijn. Vrouwen die depressief zijn weten dat soms niet van zichzelf. Mogelijke kenmerken van een depressie

Je voelt je somber, verdrietig, alleen en 'dood' van binnen. Je beleeft nergens plezier aan en ervaart alles als negatief. 's Nachts lig je eindeloos wakker, je piekert en je bent besluiteloos, prikkelbaar en gestressed. Je voelt je vaak heel angstig en maakt jezelf verwijten over van alles. In contact met andere mensen heb je weinig zin.  Vaak ben je moe en futloos, je beweegt en denkt ook trager dan anders. Je kunt je slecht concentreren en hebt vage, onbegrepen lichamelijke klachten. Soms wil je jezelf verwonden, zie of zelfs een eind aan je leven maken, zie Een minor depressie is kortdurend en komt door een duidelijk aanwijsbare nare situatie. Dat is nog te overzien. Maar een klinische depressie duurt minstens twee weken, verstoort je hele dagelijks leven en heeft niet één duidelijk aanwijsbare oorzaak.

Cijfers

Depressie treft tweemaal zoveel vrouwen als mannen. Oudere vrouwen hebben er meer last van dan jongere: 10 tot 15% van de 65-plussers is depressief; 6% van de 18- tot 65-jarigen. Lesbische vrouwen zijn vaker depressief dan heteroseksuele vrouwen. Ze hebben volgens het Nemesis-onderzoek uit 2003 tweemaal zo vaak last van stemmingsstoornissen als heterovrouwen (resp. 49% en 24%). Dat komt waarschijnlijk door stress vanwege hun lesbisch zijn. Ze ervaren vaak . Een grotere psychosociale kwetsbaarheid lijkt daarbij en belangrijke rol te spelen volgens het Nemesis-onderzoek. Jonge vrouwen worstelen nogal eens met de acceptatie van hun lesbische gevoelens en met hun als lesbo. Oudere lesbische vrouwen zijn het vaakst depressief. Vooral als ze alleen wonen en geen partner hebben. Naarmat ze ouder worden neemt de kans op depressiviteit nog toe. Bij oudere vrouwen (zowel lesbisch als hetero) wordt depressie nogal eens over het hoofd gezien, omdat ze hun psychische klachten vaak anders presenteren. Ze klagen dan over hun lichamelijke gezondheid en de achteruitgang van hun geheugen. En ze hebben vaak claimend of agressief gedrag. Ook je omgeving lijdt mee, en voelt zich vaak machteloos en boos.

Mogelijke oorzaken van depressie Biologische

  • Een tekort aan bepaalde chemische stoffen in je hersenen (onder andere de neurotransmitters serotonine en/of noradrenaline)
  • Erfelijke aanleg: depressies komen voor in je familie. Als je beide ouders lijden of leden aan depressies heb je zelf tienmaal zoveel kans op een depressie
  • Je krijgt te weinig lichaamsbeweging
  • Je hebt tekort aan bepaalde voedingsstoffen en/of zonlicht
  • Je hebt een verstoorde hormoonbalans doordat je in de overgang bent of doordat je net een kind gebaard hebt (postnatale depressie).

 Lesbisch-specifieke

 Persoonlijkheidsstoornissen

  • Je bent manisch-depressief: vrolijke perioden en depressies wisselen elkaar af.
  • Je hebt het gevoel uit meerdere personen te bestaan. Mischien hebt je een dissociatieve identiteitsstoornis (DIS of MPS).
  • Je hebt een borderlinestoornis.

Er zijn nog veel meer factoren die een rol kunnen spelen, zoals gebrek aan zelfvertrouwen, relatieproblemen, rouw, jeugdtrauma's, of .

Waarom zijn oudere lesbo's relatief vaak depressief?

Oudere lesbo's wonen relatief vaak alleen en hebben relatief vaak ook geen partner. Daardoor voelen ze zich vaker eenzaam. Dat ze vaker alleen wonen en vaker zonder partner zijn komt door het relatiepatroon van seriële . Door dit relatiepatroon wisselen ze iedere vijf tot acht jaar van vaste partner. De meeste lesbische vrouwen vinden hun autonomie heel belangrijk en willen zich niet aanpassen aan een partner. Als je wel een nieuwe partner vindt, zul je minder snel willen samenwonen. Naarmate je ouder wordt, kun je steeds moeilijker een nieuwe partner vinden die bij je past. De meeste hoogbejaarde lesbo's zitten 'in de kast'. Ze houden hun lesbische leefstijl verborgen voor bijvoorbeeld buren en hulpverleners. Daaardoor voelen ze zich vaker gespannen, eenzaam en depressief.

Tips voor depressieve lesbo's

  • Probeer niet apatisch te zijn, maar toch allerlei activiteiten te ontplooien.
  • Probeer regelmaat in je leven te houden.
  • Eet gezond.
  • Sport en beweeg voldoende. Vooral hardlopen is goed tegen depressie, vanwege de stoffen die je lichaam aanmaakt.
  • Zorg dat je voldoende daglicht en zonlicht krijgt.
  • Geef jezelf zo nodig kunstmatig zonlicht met een daglichtlamp.
  • Praat met je huisarts.
  • Praat met iemand van www.Switchboard.nl.
  • Kijk op de website van Korrelatie voor depressieve jongeren www.zwaarweer.nl. Je kunt chatten of e-mailen met een hulpverlener op www.question-zone.nl.
  • Doe een zelfhulpcursus tegen depressieve klachten via www.kleurjeleven.nl van het Trimbos-instituut.
  • Roep zo nodig professionele hulp in. Kijk voor het vinden van een geschikte therapeut op www.rozehulpverlening.nl. Praten kan helpen, medicijnen (antidepressiva) ook.
  • Pas op met slaapmiddelen, die zijn vaak verslavend. Gebruik ze nooit zonder overleg met een arts of therapeut.

Tips voor de omgeving van depressieve lesbo's

Goedbedoelde adviezen om je vriendin op te vrolijken werken averechts. Dus zeg vooral geen dingen als: 'Kop op, het valt best mee!'

  • Probeer haar op een postieve manier te steunen. Zeg bijvoorbeeld: 'Probeer het vol te houden.' Of: 'Over een poosje gaat het misschien weer beter met je.' Of: 'Ik laat je niet in de steek.'
  • Zorg goed voor jezelf en doe ook dingen zonder haar, anders houd je het zelf niet vol.
  • Roep op tijd professionele hulp in, vooral omdat iemand die depressief is dat zelf meestal niet doet. Beter te vroeg hulp inschakelen dan te laat.
  • Kijk op www.rozehulpverlening.nl om een geschikte therapeut te vinden.