Thema's

Vrouwelijk en/of stoer

Iedereen moet zich verhouden tot gender. Maar het spelen met de traditionele mannen- en vrouwenrol hoort van oudsher bij lesbisch zijn.

Nog niet zo heel lang geleden was er maar één relatiemodel beschikbaar: dat van een man en een vrouw. Het lag voor de hand om je als lesbo aan dit patroon aan te passen en dat betekende dat één van de twee de mannelijke rol op zich nam. Lees hier meer over de <lesbische geschiedenis>. Nog steeds vraagt men wel eens: Wie is het mannetje en wie is het vrouwtje? Inmiddels is er meer ruimte voor verschillende relatiepatronen, stijlen en rolverwisselingen. Vroeger werden lesbo's die er 'mannelijk' uitzagen en zich zo gedroegen 'butch' of 'dijk' genoemd. Butch is Engels en ook dijk verwijst naar het Engelse woord 'dyke'. Meer vrouwelijke types werden femme genoemd, wat 'vrouw' betekent in het Frans. Het was gebruikelijk dat een butch een relatie had met een femme. In de butch-femme-relatie ging de butch op de versiertoer. De femme liet zich door een knappe butch versieren. De butch was herkenbaar als pot: ze droeg mannenkleding en had een stoere, beschermende houding, terwijl je 'het' aan de femme niet kon zien. Zij zou hetero kunnen zijn, alleen viel ze niet op mannen.

Gedoe of taboe

Tegenwoordig leven nog maar weinig vrouwen volgens deze traditionele rolverdeling. Je kunt er op allerlei manieren uitzien, net als je vriendin. Ook liggen seksuele rollen als actief en passief minder vast. Toch is mannelijkheid en vrouwelijkheid onder lesbiennes nog altijd een gevoelig onderwerp. Er zijn andere woorden voor mannelijkheid en vrouwelijkheid bijgekomen: zoals lipsticklesbo, vrouwelijke vrouwen, bois, potteuze types en androgyne vrouwen. De term 'androgynie' is een samenstelling van de Griekse woorden andros en gynè, man en vrouw. Zowel jongensachtige vrouwen als vrouwelijke mannen worden androgyn genoemd. Iemands lichaamsbouw ' bijvoorbeeld smalle heupen, kleine borsten ' kan haar androgyne look versterken. Het onderscheid tussen mannelijke en vrouwelijke vrouwen kan leiden tot gedoe onder lesbiennes. Vrouwelijke vrouwen voelen zich bijvoorbeeld weggekeken uit de kroeg, omdat ze er zogenaamd 'hetero' uit zouden zien. In andere kroegen is het taboe om er te stoer uit te zien, omdat je als butchy pot het stereotype van de lesbo zou bevestigen.

Uiterlijk, houding en rol

Mannelijkheid en vrouwelijkheid spelen een rol bij de partnerkeuze: sommige vrouwen vallen op lekker stoer, andere houden van meisjesachtig. Ook daar is veel variatie in. Misschien heb je zelf lang haar, ga je de deur niet uit zonder make up en zoek je iemand die op jou lijkt. Of misschien wil je juist iemand die heel anders is dan jij, iemand met kort haar, die wijde T-shirts en legerkistjes draagt. Veel vrouwen die van vrouwen houden, zijn niet makkelijk in te delen in een mannelijk of vrouwelijk uiterlijk, een mannelijke of vrouwelijke rol. Je combineert en wisselt af. De ene dag loop je op hakken, de volgende op gympen. Je combineert opvallende make up met een legerbroek, een kort rokje met grote schoenen. Ook al heb je lang haar, je kunt er uitzien als een cowboy wanneer je het in een staart draagt. En met een opgeschoren kop kun je er meisjesachtig uitzien als je een strak truitje aantrekt. Meer of minder vrouwelijk zijn ook te maken met je houding en je gedrag. De manier waarop je loopt, staat en zit, kan je een stoere uitstraling geven. En als je ongevoelig bent voor flirtende mannen, heb je al snel een onafhankelijke en stoere uitstraling, ook al heb je het uiterlijk van een topmodel. Behalve uiterlijk en houding speelt rolverdeling ook mee. Misschien help je je date in haar jas, je betaalt haar maaltijd en neemt het initiatief voor een vrijpartij. Misschien wil je ook dat zij jou eens verleidt. Het kán te maken hebben met je uiterlijk welke rol je neemt. Maar het is niet zo dat vrouwen met kort haar bij voorbaat stoerder zijn dan vrouwen met lang haar, en dat je met grote borsten bijvoorbeeld niet butch kunt zijn.Wat 'mannelijk' en 'vrouwelijk' is, is gelukkig vaak niet meer zo goed te zeggen.